Kalkulator Dywersyfikacji Portfela

Dywersyfikacja portfela inwestycyjnego - co tak naprawdę mierzy kalkulator

Portfel z 5 ETF-ami, w którym jeden stanowi 70% wartości, jest gorzej zdywersyfikowany niż portfel z 3 pozycjami po 33%. Kalkulator mierzy to liczbowo: oblicza indeks Herfindahla-Hirschmana (HHI), efektywną liczbę pozycji i koncentrację top 3 - trzy metryki, które pokazują czy Twój portfel faktycznie rozkłada ryzyko, czy tylko sprawia takie wrażenie.

Jak korzystać z kalkulatora - krok po kroku

Tryb analizy - wybierz "Klasy aktywów" dla ogólnej oceny alokacji (akcje/obligacje/gotówka) lub "Pojedyncze pozycje" dla szczegółowej analizy konkretnych instrumentów (ETF-y, akcje spółek, fundusze)
Wartość portfela - podaj łączną wartość wszystkich inwestycji w złotych
Udziały - wpisz procentowy udział każdej klasy aktywów lub pozycji. Suma powinna wynosić 100% (tolerancja +-1%)
Odczytaj wyniki - ocena dywersyfikacji (słaba/średnia/dobra/bardzo dobra), indeks HHI, efektywna liczba pozycji i ostrzeżenia

Indeks HHI - jak interpretować wynik

Indeks Herfindahla-Hirschmana to suma kwadratów udziałów procentowych wszystkich pozycji. Im wyższy - tym większa koncentracja.

Zakres HHI	Ocena	Co to oznacza
0 - 1 800	Bardzo dobra	Kapitał rozłożony równomiernie, żadna pozycja nie dominuje
1 800 - 3 000	Dobra	Przyzwoity rozkład, 1-2 pozycje nieco większe od reszty
3 000 - 5 000	Średnia	Umiarkowana koncentracja, warto rozważyć poszerzenie portfela
5 000 - 10 000	Słaba	Silna koncentracja, duża część kapitału w 1-2 aktywach

Praktyczne przykłady portfeli

Portfel 60/40 klasyczny: Akcje rynków rozwiniętych 60%, Obligacje 40%
HHI: 5 200 - ocena: słaba. Tylko 2 klasy aktywów, efektywna liczba pozycji: 1,9

Portfel globalny zdywersyfikowany: Akcje rozwinięte 35%, Akcje EM 10%, Obligacje 25%, Gotówka 10%, Nieruchomości 10%, Surowce 10%
HHI: 2 150 - ocena: dobra. 6 klas, efektywna liczba pozycji: 4,7

Portfel typowego Polaka: Akcje PL 15%, Obligacje EDO 25%, Lokaty 50%, Złoto 10%
HHI: 3 450 - ocena: średnia. Lokaty dominują, ekspozycja na rynki zagraniczne zerowa

Portfel all-in krypto: Kryptowaluty 85%, Gotówka 15%
HHI: 7 450 - ocena: słaba. Ekstremalnie skoncentrowany, potencjalna strata 40-70% w bear markecie

Portfel optymalny (8 klas po ~12,5%): Każda klasa aktywów po 12,5%
HHI: 1 250 - ocena: bardzo dobra. Efektywna liczba pozycji: 8,0

Tabela referencji - ile pozycji dla jakiego HHI

Liczba równych pozycji	HHI	Ocena
1	10 000	Brak dywersyfikacji
2	5 000	Słaba
3	3 333	Średnia
4	2 500	Dobra
5	2 000	Dobra
6	1 667	Bardzo dobra
8	1 250	Bardzo dobra
10	1 000	Bardzo dobra

FAQ - Najczęściej zadawane pytania

Czym jest indeks HHI w kontekście portfela inwestycyjnego?

Indeks Herfindahla-Hirschmana (HHI) to suma kwadratów udziałów procentowych wszystkich pozycji w portfelu. Przy jednej pozycji 100% HHI wynosi 10 000. Przy 10 równych pozycjach po 10% - 1 000. Im niższy HHI, tym lepsza dywersyfikacja. Metoda pochodzi z ekonomii antymonopolowej, ale doskonale mierzy koncentrację portfela.

Czy portfel 60/40 jest dobrze zdywersyfikowany?

Klasyczny portfel 60% akcje / 40% obligacje ma HHI 5 200 - to ocena "słaba" pod kątem dywersyfikacji. Ma tylko 2 klasy aktywów, efektywna liczba pozycji to 1,9. Dodanie nieruchomości, surowców i rynków wschodzących znacząco poprawia dywersyfikację przy zbliżonym oczekiwanym zwrocie.

Ile pozycji powinien mieć dobrze zdywersyfikowany portfel?

Minimum 4-5 klas aktywów (HHI poniżej 2 500). Optymalnie 6-8 klas z żadną nie przekraczającą 30% portfela. Powyżej 10 klas korzyści z dywersyfikacji maleją - zarządzanie staje się trudniejsze, a dodatkowe klasy aktywów często są ze sobą skorelowane.

Co to jest efektywna liczba pozycji?

Efektywna liczba pozycji (ENP) to 10 000 / HHI. Pokazuje ile równych pozycji dałoby ten sam poziom koncentracji. Portfel z 5 pozycjami, w którym jedna stanowi 70%, ma ENP = 2,0 - efektywnie zachowuje się jak portfel z 2 pozycjami. ENP zawsze jest mniejsza lub równa rzeczywistej liczbie pozycji.

Czy kryptowaluty poprawiają dywersyfikację portfela?

Tak, ale tylko do 5-10% udziału. Kryptowaluty mają niską korelację z akcjami i obligacjami, więc dodanie ich do portfela obniża HHI. Problem pojawia się przy większych udziałach - zmienność kryptowalut jest 3-5 razy większa niż akcji, więc przy 20%+ udziale dominują ryzyko całego portfela mimo niskiego HHI.

Jak poprawić dywersyfikację istniejącego portfela?

Trzy kroki: (1) zmniejsz największą pozycję do max 25-30%, (2) dodaj klasy aktywów o niskiej korelacji z obecnymi - jeśli masz tylko akcje, dodaj obligacje/surowce/nieruchomości, (3) rozłóż ekspozycję geograficznie - jeśli masz tylko akcje polskie, dodaj ETF na rynki rozwinięte i wschodzące. Cel: HHI poniżej 2 000.